Czy Twoi uczniowie rozumieją, co czytają?

Strona 2 z 4

 

            W jaki sposób wypracować te umiejętności? Co zrobić, aby uczniowie zdali pozytywnie zewnętrzny egzamin? Niewątpliwie kluczem do sukcesu jest zdolność rozumienia czytanego tekstu.

            Przedstawię kilka ćwiczeń usprawniających czytanie ze zrozumieniem, które z pewnością każdy nauczyciel stosuje na swoich lekcjach:

  • formułowanie pytań i poleceń na podstawie podanych odpowiedzi,
  • przekształcanie cytatów w wypowiedzi własnymi słowami,
  • porządkowanie ułożonych w przypadkowej kolejności akapitów tekstu, by tworzyły spójną całość,
  • zapisywanie w punktach najważniejszych informacji przekazanych w tekście,
  • podawanie myśli przewodniej czytanego tekstu,
  • formułowanie tez do tekstu,
  • gromadzenie i porządkowanie zawartych w tekście argumentów do sformułowanych tez,
  • formułowanie tez do zgromadzonych argumentów,
  • hierarchizacja argumentów,
  • pisanie różnych form wypowiedzi o określonej liczbie słów lub zdań,
  • skracanie zdań lub całego tekstu,
  • łączenie dwóch lub kilku zdań w jedno,
  • streszczanie czytanego tekstu,
  • wykonywanie prac związanych z tekstem - miniprojekty (portrety i karykatury bohaterów, ilustracje, komiksy, lapbooki, lektury w pudełku, lektury w budowie, plakaty, prezentacje),
  • układanie i rozwiązywanie krzyżówek do tekstu,
  • opracowywanie słowniczków tematycznych,
  • wstawianie znaków interpunkcyjnych,
  • czytanie wykresów, tabel, rozkładów jazdy,
  • podkreślanie najważniejszych informacji,
  • dopasowywanie fragmentów tekstu do ilustracji,
  • odtwarzanie wiersza z rozsypanych wersów (kluczem może być np. układ rymów, liczba sylab w wersie),
  • określanie głównej myśli tekstu i wskazywanie potwierdzających ją zdań.

            Umiejętność czytania ze zrozumieniem można doskonalić, stosując na lekcjach chociażby  metody „słowa klucze” oraz „czytanie w pięciu krokach”.

           Metoda „słów kluczy” polega na zaciekawieniu uczniów lekturą (powieścią, utworem poetyckim, komiksem) przed jej przeczytaniem. Doskonale sprawdza się w młodszych klasach II etapu edukacyjnego.

  • Nauczyciel wybiera z tekstu 20-30 najważniejszych słów.
  • Powoli czyta te słowa uczniom i prosi ich, aby wyobrazili sobie, o czym jest tekst.
  •  Następnie prosi uczniów, aby narysowali, np. obrazek lub symbol, stworzyli listę pytań do tekstu, przewidzieli i odpowiedzieli, o czym tekst będzie opowiadał (wykonanie tych zadań zależy od rodzaju tekstu i wieku uczniów).
  • Uczniowie przedstawiają własne pomysły.
  • Nauczyciel prosi uczniów, aby przeczytali tekst i porównali ich wstępne wyobrażenie o tekście z tym, co w tym tekście znaleźli.
  • Na koniec zachęca uczniów, aby wybraną techniką (wizualizacji, odpowiedzi na pytania, dramy, mowy ciała ukazującego emocje) przedstawili to, co przeczytali.
  • Dla ułatwienia można dać uczniom tabelę, którą powinni uzupełnić: przed lekturą, w jej trakcie i po zakończeniu czytania.

 

Przed lekturą

W trakcie lektury

W trakcie lektury

Po lekturze

Czego się dowiem z tekstu?

Co się stanie?

Jak to działa?

Jak problem zostanie rozwiązany?

Jak zakończy się sprawa?

Przykłady potwierdzające moje przypuszczenia.

Przykłady pokazujące, że nie miałem racji lub że moja wiedza była niepełna.

Co o tym myślę po uważnym przeczytaniu tekstu?

Czego nowego się nauczyłem?

Odpowiedzi

 

 

 

 

 

Opracowano na podstawie materiałów GWO, Jak czytać, aby zrozumieć? Karta pracy dla nauczycieli języka polskiego (szkoła podstawowa i gimnazjum).