Praca grupowa – przygotowanie do bycia współpracownikiem i pracy w zespole

Dołącz do zespołu - plakat

Umiejętność pracy w zespole to niezwykle cenna kompetencja XXI wieku. Na jej efektywność wpływ ma m.in. dobra komunikacja, poziom inteligencji emocjonalnej członków oraz samoświadomość w zakresie posiadanych mocnych i słabych stron, w tym talentów. W nadchodzących latach na rynku pracy coraz istotniejsze będą również takie umiejętności jak świadomość społeczna i zarządzanie.

Umiejętność współpracowania – kompetencja dobrego pracownika

Umiejętność współpracy w zespole to ważna kompetencja, pożądana i doceniana przez pracodawców. Pracownik, który potrafi działać efektywnie w zespole:

  • łatwiej i sprawniej realizuje cele,

  • jest wydajniejszy,

  • wychodzi chętniej z inicjatywami,

  • ma większą motywację,

  • odczuwa większą przyjemność z wykonywania swojej pracy,

  • chce się rozwijać,

  • łatwiej buduje i utrzymuje relacje ze współpracownikami i kontrahentami, ma poczucie przynależności do grupy współpracowników,

  • pewniej i w bardziej zrozumiały sposób komunikuje swoje zdanie,

  • tworzy pozytywną atmosferę w miejscu pracy,

  • buduje pozytywny wizerunek firmy na zewnątrz,

  • jest odporniejszy psychicznie i mniej narażony na wypalenie zawodowe.

Poznanie siebie pozwoli uczniowi określić swoją rolę w zespole

Zespół tworzą osoby o odmiennych talentach, doświadczeniu, wiedzy, poziomie inteligencji emocjonalnej czy charakterze. Znajomość talentów członków grupy jest niezwykle istotna w budowaniu dobrego zespołu. Talenty można zdefiniować jako naturalnie powtarzające się wzorce myślenia, odczuwania i zachowania. Są to wrodzone, naturalne zdolności, które można produktywnie zastosować. Odkrycie swoich talentów pozwoli lepiej pracować w grupie i ułatwi wejście w role zespołowe. 

Tabela 1. Role zespołowe wg M. Belbina [8]

POSZUKIWACZ ŹRÓDEŁ

Wkład: osoba towarzyska, entuzjastyczna, odkrywająca możliwości i rozwijająca kontakty

Dopuszczalne słabości:

może być zbytnio optymistyczna, może wraz ze spadkiem entuzjazmu stracić zainteresowanie

DUSZA ZESPOŁU

Wkład: osoba współpracująca, spostrzegawcza i dyplomatyczna, słuchająca i łagodząca tarcia

Dopuszczalne słabości:

niezdecydowana w kryzysowych sytuacjach, unikająca konfrontacji

KOORDYNATOR

Wkład: osoba dojrzała, pewna siebie, dostrzegająca talenty, precyzująca cele, efektywnie delegująca

Dopuszczalne słabości:

może być postrzegana jako manipulator, delegujący swoją pracę

KREATOR

Wkład: osoba kreatywna, pomysłowa, myśląca niestereotypowo, kreująca idee i rozwiązująca trudne problemy

Dopuszczalne słabości:

ignoruje sprawy poboczne, jest zbyt zajęta swoimi myślami, żeby efektywnie się komunikować

EWALUATOR

Wkład: osoba poważna, strategiczna i wnikliwa, dostrzegająca wiele opcji, celnie osądzająca

Dopuszczalne słabości:

brakuje jej siły sprawczej i zapału oraz umiejętności inspirowania, może być nadmiernie krytyczna

SPECJALISTA

Wkład: osoba ukierunkowana, samomotywująca się, oddana, dostarczająca unikalnej wiedzy i umiejętności

Dopuszczalne słabości:

wnosi wkład w wąskiej dziedzinie, rozwodzi się nad specjalistycznymi problemami

LOKOMOTYWA

Wkład: osoba stawiająca wyzwania, dynamiczna, dobrze funkcjonująca pod presją, mająca siłę sprawczą i odwagę do przezwyciężania przeszkód

Dopuszczalne słabości:

ma skłonność do prowokacji, może urażać uczucia innych

IMPLEMENTER

Wkład: osoba praktyczna, niezawodna, efektywna, przekuwająca idee w działania, umiejętnie organizująca pracę

Dopuszczalne słabości:

może być trochę nieelastyczna i powolna w reakcji na nowe możliwości

PERFEKCJONISTA

Wkład: osoba pracowita, sumienna, wyszukująca błędy i niedociągnięcia, poprawiająca i udoskonalająca

Dopuszczalne słabości:

ma tendencję do nadmiernego zamartwiania się, niechętnie deleguje

Dobre funkcjonowanie zespołu zależy również, między innymi, od poziomu inteligencji emocjonalnej jego członków. Umiejętności rozpoznawania uczuć, zrozumienia stanu psychicznego swojego i współpracowników czy kontrolowania emocji pozytywnie wpływają na relacje z innymi ludźmi oraz pozwalają lepiej radzić sobie ze stresem i trudnościami. Na bazie odkrytych talentów i ze świadomością wagi emocji łatwiej wprowadzić uczniów w świat budowania ról zespołowych.

Dobry zespół, czyli jaki?

Dobry zespół to taki, którego członkowie:

  • są świadomi swoich talentów i słabych stron,

  • odnajdują się w rolach zespołowych,

  • potrafią swobodnie rozmawiać,

  • wspierają się i motywują,

  • zgodnie dążą do celu,

  • współpracują w atmosferze zaufania i poczucia bezpieczeństwa,

  • chętnie przełamują schematy,

  • odważnie i odpowiedzialnie dążą do najlepszych wyników.

Atmosfera pracy w zespole powinna równoważyć dobrą zabawę (wynikającą z możliwości twórczej i swobodnej współpracy) i poczucie powagi sytuacji (ze względu na cel pracy grupy, czyli rozwiązanie problemu).  

Na podst. artykułu Agnieszki Kościuczyk

Rynek pracy i zawody w przyszłości

XXI wiek to czas dynamicznych zmian cywilizacyjnych, gospodarczych i społecznych. Pojawiają się nowe zawody i znikają tradycyjne. Zmiany na rynku pracy generują liczne pytania: jak będzie wyglądała praca w przyszłości? Jak będzie się zmieniała forma zatrudnienia? Jakie zawody powstaną lub przetrwają? I wreszcie, jakie kompetencje zawodowe będą najbardziej potrzebne?

Jakie znaczenie ma pojęcie „zawód przyszłości”?

Zawód przyszłości to bardzo nośna kategoria pojęciowa, która często pojawia się w dyskusjach specjalistów do spraw rynku pracy. Jest także tematem rozmów rodziców młodzieży szkolnej, nauczycieli oraz szkolnych doradców zawodowych. Pomocne w podejmowaniu decyzji edukacyjno-zawodowych przez uczniów mogą być aktualna wiedza i prognozy dotyczące przyszłości pracy. Cyfryzacja, automatyzacja, sztuczna inteligencja to współcześnie czynniki, które najbardziej dynamizują rynek pracy. Warto zaznaczyć, iż pojawiają się także inne ważne trendy, które znajdują swoje odzwierciedlenie w listach tzw. zawodów przyszłości.

Jakie zawody pojawią się na rynku pracy?

Publikowane są różne listy zawodów przyszłości. Jedna z nich to lista „Top 10 zawodów przyszłości w Polsce” według portalu InterviewMe:

1) specjalista z branży IT,
2) biotechnolog,
3) logistyk,
4) inżynier elektrotechnologii,
5) lekarz/pracownik usług medycznych,
6) trener/dietetyk,
7) specjalista ds. finansowych/doradca ds. finansów osobistych,
8) analityk big data/data scientist,
9) grafik komputerowy,
10) pracownik naukowy.

Zaproponowana lista wydaje się uzasadniona, ale też „oswojona”. Ciekawszą propozycją i zdecydowanie bardziej zagadkową jest lista zawodów Digital University. Z podanych propozycji zawodów można wnioskować, że zakłada się jeszcze bardziej dynamiczny postęp technologiczny. Według organizacji edukacyjnej Digital University w ciągu najbliższych ośmiu lat pojawią się na rynku pracy następujące stanowiska:

  1. twórca organów (będzie polegała na tworzeniu części ciała i organów z komórek macierzystych oraz z tych materiałów, które dopiero przyniesie przyszłość, między innymi za sprawą drukarek 3D),

  2. przepowiadacz trzęsień ziemi,

  3. inżynier konstrukcji prowizorycznych (profesja wymagająca wiedzy i doświadczenia z zakresu inżynierii przemysłowej, ale także nowoczesnych technologii),

  4. inżynier ds. śmieci,

  5. instalator biofilmów,

  6. rewilder (zadaniem będzie łagodzenie albo nawet odwrócenie skutków potocznie zwanej „betonozy”, czyli zalesianie, obsadzanie zielenią wolnych przestrzeni oraz tych, które już nie spełniają swojej funkcji i wymagają nowego zaaranżowania),

  7. optymalizator ruchu dronów,

  8. mechanik samochodów autonomicznych,

  9. kierownik ds. projektowania inteligentnych domów,

  10. planista metaverse,

  11. kreator podróży w rzeczywistości rozszerzonej (będzie projektował i konstruował spersonalizowane historie, które staną się udziałem najbogatszych klientów),

  12. doradca ds. walut cyfrowych,

  13. menedżer zespołu człowiek-maszyna,

  14. pracownik łańcucha dostaw,

  15. audytor ds. stronniczości algorytmów.

O ile pierwsze zestawienie prezentuje zawody, które jesteśmy w stanie zidentyfikować w swoim otoczeniu, o tyle drugie zawiera określenia, których znaczenie nie jest powszechnie znane. Zaprezentowane na niej profesje można przyporządkować do kilku obszarów tematycznych:

  • IT,

  • medycyna,

  • klimat,

  • społeczeństwo i relacje społeczne.

Na podstawie artykułu Anny Wawrzonek

Więcej artykułów…

  1. Potwierdzanie kompetencji twardych w szkole ponadpodstawowej
  2. Rola wychowawcy klasy w tranzycji ósmoklasisty ze szkoły podstawowej do ponadpodstawowej
  3. Kalendarz świąt zawodowych - kwiecień
  4. Kolej na szkołę ponadpodstawową
  5. Portfolio ucznia
  6. Barometr zawodów w roku 2023
  7. Kalendarz świąt zawodowych marzec
  8. Terminy przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i uzupełniającego na r. szk. 2023/2024 do klas I publicznych szkół ponadpodstawowych
  9. Kalendarz świąt zawodowych luty
  10. Na które zawody będzie zapotrzebowanie?