Motywacja i indywidualizacja – przykłady ćwiczeń do pracy indywidualnej z uczniem
Motywacja to chęć działania, bycie aktywnym, zaangażowanym. Reguluje kwestię uczenia się. Jednym z rodzajów motywacji jest aktywność wewnętrzna. Sprawia, że uczeń gotów jest do podejmowania decyzji. W jaki sposób, podczas pracy indywidualnej, rozwijać w uczniu motywację? Oto kilka propozycji ćwiczeń, które ułatwią to zadanie.
1. Co mnie motywuje? Ćwiczenie na rozpoznanie elementów motywacji wewnętrznej i zewnętrznej
Jednym z często stosowanych przez doradców zawodowych w praktyce jest ćwiczenie Co mnie motywuje? Podczas pierwszego spotkania warto, aby uczeń zastanowił się, jakie czynniki go motywują. Warto w tym celu poprosić ucznia, aby na kartce A4 wypisał po lewej stronie kartki czynniki materialne, po prawej stronie – czynniki niematerialne. Wyniki mogą posłużyć doradcy do dalszego zastanowienia nad motywatorami, którymi kieruje się uczeń.
2. Lustro prawdę Ci powie. Ćwiczenie wzmacniające samoocenę i odporność ucznia na niepowodzenia
Motywacja silnie związana jest z samooceną. Im wyższe poczucie własnej wartości, tym jednostka jest bardziej chętna do podejmowania różnych działań. Dlatego w praktyce doradczej często wykorzystuję ćwiczenia związane z określeniem poziomu samooceny młodego człowieka. Warto przygotować dla ucznia poniższą tabelę:
|
Obszar oceny
|
Lubię w sobie…/posiadam (postaw x)
|
|
Wygląd zewnętrzny tj. postura, kolor włosów, wzrost
|
|
|
Styl ubierania się
|
|
|
Inteligencja
|
|
|
Poczucie humoru
|
|
|
Umiejętności artystyczne
|
|
|
Umiejętności sportowe
|
|
|
Umiejętności komunikacyjne
|
|
|
Wysoki poziom empatii
|
|
|
Łatwość nawiązywania relacji
|
|
|
To, że wiem czego chcę w życiu
|
|
|
Inne… jakie?
|
|
Powyższe ćwiczenie powoduje, że uczeń przy wsparciu doradcy dokonuje samooceny, jest pobudzany do autorefleksji. Wyniki umożliwiają określenie obszarów, które mogą być czynnikiem utrudniającym podejmowanie aktywności.
3. Lista marzeń i możliwości. Ćwiczenie pozwalające poznać własne możliwości
Podczas rozmowy indywidualnej warto także przeprowadzić ćwiczenie związane z określeniem marzeń i możliwości ich spełnienia. W tym celu proponuję utworzyć listę, na której znajdzie się na samej górze marzenie dotyczące przyszłości edukacyjno-zawodowej. Gdy uczeń (przy wsparciu doradcy) określi, o czym marzy, można przejść do kolejnego etapu. Zadanie polega na wypisaniu wszystkich czynników, które utrudniają zrealizowanie marzenia bądź takie, które mu nie pasują. Po stworzeniu takiej listy uczeń przeprowadza analizę, na jakie aspekty ma realny wpływ. Może także zaznaczyć, do których czynników potrzebuje wsparcia (na przykład doradcy zawodowego). Ostatni etap, to zaplanowanie małych kroków przybliżających do osiągnięcia celu. Ważne, aby doradca omawiał na bieżąco każdy etap tego ćwiczenia. Dzięki temu uczeń będzie czuł sens tego, co robi.
Bibliografia:
A. Góralewska-Słońska, Poczucie własnej wartości jako potencjał jednostki, „Problemy Profesjologii” nr 2, 2001, s. 101.
Uczenie się przez doświadczenie, czyli cykl Kolba w szkole. Dlaczego każdy uczeń powinien stosować koncepcję Kolba?

Nikt z nas nie jest w stanie przewidzieć przyszłości. Przekonujemy się o tym właściwie każdego dnia. Zdarzenia, których nie sposób przewidzieć, skłaniają do wysunięcia tezy, że jedną z najważniejszych kompetencji przyszłości będzie ciągłe uczenie się tego, czego nawet nie przewidywaliśmy. To właśnie uczenie się nieprzewidzianego będzie stanowiło potrzebę człowieka, znajdzie się w zbiorze jego zainteresowań. Jak uczyć się tego, czego nie da się przewidzieć? Przez doświadczenie. Model uczenia się przez doświadczenie, znany współcześnie jako cykl Kolba. Pokazuje on, że nauka to proces realizowany w następujących po sobie krokach: doświadczenie – refleksja – wiedza – praktyka. Cykl Kolba może stosować każdy nauczyciel, nie tylko doświadczony trener. Sprawdź, jak zmodyfikować proces uczenia, aby był bardziej efektywny.
Na czym polega cykl Kolba? Podstawowe zasady
Cykl Kolba jest nazywany również modelem uczenia się przed doświadczenie (experiential learning model), który opisuje sposób w jaki ludzie mogą doświadczenie przekształcać w wiedzę. W jakim celu? Po to by następnie wykorzystać ją w praktyce i przekształcać postawy i zachowania. David Kolb – pomysłodawca koncepcji, która powstawała w latach 70-tych XX wieku oparł ją na czterech zasadach, które stanowią pewną prawidłowość. To także cztery etapy zdobywania nowej wiedzy:
Zasada 1. Praktyka i doświadczenie – to klucz do zdobycia Wiedzy.
Zasada 2. Doświadczenie prowadzi do obserwacji i refleksji.
Zasada 3. Refleksja buduje reguły, dające się wykorzystać do opisania określonych zdarzeń.
Zasada 4. Powstała w ten sposób wiedza jest następnie weryfikowana, sprawdzana w praktyce, co prowadzi do powstania nowych doświadczeń.
Następnie cykl zaczyna się od początku.

Cykl Kolba składa się z czterech etapów. Poszczególne etapy cyklu zataczają koło. Uczeń ma poznawać, doświadczać i wyciągać wnioski. W tym modelu nie chodzi o to, aby "zakuć" i zapamiętać, ale by doświadczyć, spostrzec i zapamiętać korzystając z ogólnych wniosków.
Jak zastosować cykl na lekcjach?
Koncepcja Kolba jest chętnie wykorzystywane podczas szkoleń. Coraz częściej model ten stosowany jest również przez nauczycieli w trakcie lekcji. Jak wprowadzić cykl Kolba na lekcjach? Czy każdy przedmiot, każde zagadnienie da się tak przygotować, aby zastosować wymienione wyżej zasady? Odpowiedź brzmi tak – i to bez względu na to czy mowa o zajęciach plastycznych, przez biologię, język polski, do fizyki i chemii. W tej metodzie chodzi przede wszystkim o to, aby temat teoretyczny i często abstrakcyjny przekłuć w coś, czego uczeń może doświadczyć, łączyć i przetwarzać z różnych perspektyw.
Cztery etapy cyklu Kolba w praktyce
Przykład: wykorzystanie cyklu kolba na lekcji plastyki
-
Nauczyciel pokazuję uczniom dzieła, obrazy i rzeźby związane np. z jednym nurtem, mające te same cechy. Możliwe jest też wyświetlenie filmu dot. danego nurtu – to etap budowania wiedzy przez konkretne doświadczenie.
-
Następnie odbywa się burza mózgów, dyskusja i spisanie cech, które dostrzegają uczniowie w przedstawionych pracach i dziełach. To etap refleksji wynikającej z obserwacji i doświadczenia, angażujący różne ośrodki mózgowe.
-
W trzecim etapie uczniowie, wspólnie z nauczycielem, budują reguły odnoszące się do omawianych przypadków, czyli budowana jest wiedza.
-
Pozostaje ostatnia prosta, czyli wykorzystanie zbudowanej wiedzy w praktyce. Nauczyciel prosi uczniów o stworzenie pracy plastycznej, która będzie opierała się na zastosowaniu tego, czego się nauczyły.
Ten prosty scenariusz można stosować w wielu tematach lekcyjnych. Ważne jednak, aby pamiętać, że uczniowie różnią się od siebie stylami uczenia się. Jedni uczą się szybciej, drudzy wolniej, jednym sprzyja to, że czegoś doświadczą, innym to kiedy od początku poznają teorię. Ta różnorodność może wpłynąć np. na kolejność czerpania z doświadczenia i obserwacji. Nie jest to jednak błąd. To, że uczeń nie zacznie od „praktyki i doświadczenia” nie podważa teorii Kolba. Cykl jest bowiem kołem, a uczeń może być włączony różnych etapach cyklu.
Uczenie się z doświadczenia – korzyści dla uczniów
Podstawową korzyścią wynikającą ze stosowania omawianych zasad na lekcji jest zwiększenie zaangażowania uczniów. Młodzież różniąca się od siebie korzysta z doświadczeń bez względu na to, jaki styl poznawczy, jakie nastawienie i jaki temperament ma każdy uczeń z osobna. To zapewnia każdemu aktywny udział w zajęciach, niezależnie od jego preferencji dotyczących procesu nauczania i uczenia się.
Co jednak ważniejsze, choć nie do zauważenia wprost po zajęciach, to wyposażenie uczniów w umiejętność uczenia się przez doświadczenie. Właśnie ta umiejętność jest niezbędna, aby dostosować się do zmieniającej się rzeczywistości. Uczeń, który potrafi uczyć się przez doświadczenie będzie umiał zmierzyć się z zadaniami, do których nie został przygotowany w toku edukacji formalnej.
Autor: Michał Okrasa


Czytaj więcej: Szkolny doradca zawodowy
Zawód - funkcjonariusz Służy Więziennej
W ramach doradztwa zawodowego w dniu 29.11.2019 przyjął zaproszenie na spotkanie uczniami klas ósmych major służby więziennej pan Wojciech Jakubowski. Uczniowie dowiedzieli się jak przebiega proces rekrutacji do Służby więziennej, jakie kryteria należy spełnić aby zostać funkcjonariuszem oraz co należy do jego obowiązków.
Bardzo dziękujemy za poświęcony czas i wiele cennych informacji.
Iga Kuśmirek
W dniu 04.12. odbyła się wycieczka zawodoznawcza do Komendy Powiatowej Policji w Iławie. Przewodnikiem, który w niezwykle ciekawy i obrazowy zapoznawał nas ze specyfiką pracy w policji była Pani asp. Joanna Kwiatkowska oficer prasowy KPP Iława. Poznaliśmy zasady rekrutacji do policji, obowiązki i trudy codziennej
służby. Mieliśmy okazję zobaczyć areszt, miejsce tymczasowego zatrzymania, miejsce pracy techników kryminalistycznych, mogliśmy usiąść
w autach służących do konwojowania. Na naszej koleżance policjant zademonstrował zakładanie kajdanek .
Bardzo dziękujemy za poświęcony czas, rzetelność i zaangażowanie pani Joannie Kwiatkowskiej.

Już w bardzo młodym wieku człowiek powinien zacząć myśleć o swojej przyszłości.
Kończąc szkołę podstawową młoda osoba staje przed trudnym wyborem. Na tym etapie należy się zastanowić, czy chcemy już zdobyć konkretny zawód, czy jednak wybierzemy naukę ogólną,
a decyzję podejmiemy po maturze, wybierając kierunek studiów.
Przed Wami ważna decyzja.
Nie będziecie jednak sami - w jej podjęciu wspomogą Wam - w domu: rodzice, a w szkole: wychowawcy, pedagog szkolny oraz doradca zawodowy.
Wybór należy do Was!
Dobry zawód to fajne życie!
Czytaj więcej: Przed wami ważna decyzja
W ramach Doradztwa Zawodowego w Szkole Podstawowej nr 3 im. Polskich Olimpijczyków podejmujemy się organizacji wielu różnorodnych inicjatyw wspierających uczniów w planowaniu swojej ścieżki edukacyjno-zawodowej. Jedną z inicjatyw były wycieczki zawodoznawcze adresowane do uczniów.
Wycieczki stanowią dla młodzieży cenne źródło wiedzy o różnych zawodach, wykonywanych przez pracowników odwiedzanych zakładów pracy. Dzięki nim uczniowie mogą uzyskać - bezpośrednio u źródła - przydatne informacje na temat działalności firmy, specyfiki zawodów charakterystycznych dla konkretnych branż czy cech psychofizycznych, niezbędnych do wykonywania zadań na różnych stanowiskach pracy. Pracownicy firm podkreślają wagę kwalifikacji zawodowych oraz dobrze rozwiniętych umiejętności społecznych, koniecznych do realizacji codziennych zadań na stanowisku pracy. Zwracali uwagę na wartość każdego zawodu w aspekcie prowadzenia przedsiębiorstwa.
W wycieczkach zawodoznawczych brali udział uczniowie z klas ósmych.